Galeria Nad Brdą

Witamy na stronie Galerii Nad Brdą - tutaj znajdą Państwo informacje o artystach, którzy gościli w Galerii nad Brdą. Można zapoznać się z ich twórczością, zobaczyć zdjęcia prac, jak również zdjęcia z poszczególnych wystaw.

Edmund Kapłoński

2006-12-12
Edmund Kapłoński

Urodzony 8.08.1927 r. w Jaroszewie pod Żninem, zmarł 27.11.2011 r. Od najmłodszych lat uczył się rysunku, malarstwa i rzeźby. Jako 12-letni chłopiec musiał podczas wojny podjąć pracę w warsztacie stolarskim. Tam stopniowo zaczął poznawać walory i piękno drewna. Rozbudzone zainteresowania plastyczne powodowały, że dostrzegał niepowtarzalność i specyficzny urok forniru, który początkowo wykorzystywał do zdobienia szkatułek, miniaturowych obrazów czy inicjałów na kawałkach drewna. Przez wiele lat doskonalił technikę układania i komponowania różnych gatunków forniru, przechodząc stopniowo etapy od rzemiosła artystycznego do twórczości w formie obrazów. Krytycy sztuki trafnie określili tę działalność jako „malowanie drewnem".

Ważnym etapem w życiu Edmunda Kapłońskiego była praca w Bydgoskiej Fabryce Mebli Artystycznych, gdzie poznał drobiazgowo technikę fornirowania oraz ponad 130 gatunków drewna. Zaczęły powstawać pierwsze obrazy. W 1960 r. z inicjatywy Kujawsko-Pomorskiego Towarzystwa Kulturalnego zorganizowana została debiutancka wystawa w Bydgoszczy. Przychylne recenzje oraz ciepłe opinie zwiedzających zmobilizowały początkującego artystę do wytężonej pracy, która zaczęła przynosić efekty w postaci coraz liczniejszych propozycji ze strony salonów wystaw, galerii i muzeów.

Przez 40 lat Edmund Kapłoński stworzył ponad 2000 obrazów. Pokazywane były na dziesiątkach wystaw w całej Polsce, a także w Berlinie, Bratysławie, Monachium, Weseli na Morawach (Czechy) i Birstonas (Litwa). Wiele prac trafiło na stale do muzeów i galerii m.in. w Toruniu, Bydgoszczy, Gołuchowie, Gorzowie Wlkp., Włocławku i Żninie. Obrazy „drewnem malowane" zdobią prywatne kolekcje w licznych państwach świata. Jeden z nich po wystawie w siedzibie Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Warszawie przekazany został jako dar Królowi Szwecji Gustawowi XVI. Intarsjowany portret Wincentego Witosa zdobi salę obrad siedziby Polskiego Stronnictwa Ludowego w Warszawie.

Edmund Kapłoński był członkiem Międzynarodowego Stowarzyszenia Twórców Intarsji w Paryżu oraz Związku Polskich Artystów Plastyków. Wielokrotnie odznaczany za aktywną twórczość artystyczną był również Honorowym Członkiem Żnińskiego Towarzystwa Kulturalnego.

Andrzej Rosiak


Obrazy drewnem malowane...

Edmund Kaploński był jednym z nielicznych artystów W Polsce tworzących w technice intarsji. Były nawet problemy z zakwalifikowaniem tej twórczości do jakiejkolwiek z tradycyjnych dziedzin sztuki.

Intarsja jako technika zdobnicza wyniesiona zostala na wyżyny artyzmu przez tuórców, którzy połączyli umiejętności rzemieślnicze z wyobraźnią i wrażliwością estetyczną - potrafili tworzyć kompozycje przypominające obrazy.

Prezentowane na jubileuszowej wystawie prace tworzą kilka tematycznych cykli: pejzaże, martwe natury, kwiaty oraz portrety symboliczne. Artysta przedstawia w nich w niepowtarzalny sposób sytuacje i zjawiska, krajobrazy i ludzi - to wszystko, co utkwiło W jego świadomości bezpowrotnie przemijając. Na obrazach można oglądać pagórkowaty krajobraz pałucki z oczkami wodnymi, rzekami i jeziorami. Bukiety kwiatów urzekają oryginalnymi kompozycjami roślin znanych z ogrodów, jak i pól. Uwagę przyciągają portrety ludzi zamyślonych, smutnych, wesołych, uduchowionych. Wyraźnie widać umiejętność artysty w kreśleniu głębi psychologicznej portretowanych osób.

Intarsja może być komponowana z kolorowych płatków forniru w ujęciu graficznym lub malarskim. Malarskość intarsji polega na wykorzystaniu kolorystyki okleiny zależnej od gatunku drewna, warunków, w jakich rosło drzewo, z którego pozyskano surowiec, charakterystycznego usłojenia i wyobraźni twórcy. Właśnie te umiejętności połączone z talentem artysty i pracowitością dają niepowtarzalny efekt - obrazy drewnem malowane. Edmund Kapłoński z pełną wirtuozerią buduje swoje obrazy w subtelnie dobieranych, różnych gamach kolorystycznych. Kompozycja obrazów przeważnie oscyluje wokół „złotego podziału", ale również spotkamy uklady centralne, skośne, czy poziome. Pomysłowość Edmunda jest bardzo bogata, gdyż trudno spotkać powtarzające się układy kompozycyjne. Pomimo, że obrazy są w konwencji ilustrującej, wyraźnie widać dużą syntezę form i barwy z własną interpretacją oglądanej rzeczywistości.

Trzeba wykazać się dużą głębią wyobraźni, aby w płacie forniru doszukać się faktury i kolorystyki akurat potrzebnej do danego fragmentu kompozycji. Zestawienie kierunków udojenia wprowadza różne stopnie naprężenia w odczuwaniu emocjonalnym wrażeń. Jedne wywołują spokój, inne ruch i dynamikę, a jeszcze inne obrazują strukturę przedstawianej rzeczywistości, otoczenia, przedmiotu itp. Artysta z niezwykłą swobodą posługuje się niecodziennym tworzywem, jakim jest fornir. U odbiorcy wywołuje nie tylko zachwyt nad precyzją pasowania różnych gatunków drewna, ale sprawia, że oglądający "przeżywa" obrazy - jest pod urokiem zarówno formy, jak i treści. Chociaż w tej technice artysta dysponuje innymi wartościami plastycznymi niż w malarstwie, to jednak możemy podziwiać jego perfekcyjną biegłość w posługiwaniu się i wykorzystaniu tego, co dała natura, l to jest koronnym atutem intarsji Edmunda Kapłońskiego, którego twórczość potrafi zachwycać i wzruszać, pozostawiając w każdym z nas niezatarte przeżycia estetyczne.

Henryk Wojtas 

Ten artysta nie posiada prac na sprzedaż.

©  Copyright 2018. Galeria nad brdą

Wyższa Szkoła Gospodarki

Wyższa Szkoła Gospodarki
ul. Garbary 2,
85-229 Bydgoszcz